ਨਾਟੋ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਬਦਲੇ ਡੋਨਬਾਸ ਰੂਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼!

ਖਬਰਾਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ

*ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਦਾ ਜਵਾਬ, ‘ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ’
ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਬਿਊਰੋ
ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਨਾਟੋ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਡੋਨਬਾਸ ਖੇਤਰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਰੂਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।

ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਨਾਟੋ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਡੋਨਬਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਭਰੋਸਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਡੋਨਬਾਸ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ
ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਮੁਲਕ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਲੈਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਦੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੁਲਕ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂਗਾ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਕੱਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡੋਨਬਾਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰੂਸੀ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ
ਡੋਨਬਾਸ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੋਨੇਤਸਕ ਅਤੇ ਲੁਹਾਂਸਕ ਦੇ ਦੋ ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਕੋਲਾ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਸੰਪਤੀਆਂ ਪੱਖੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਰੂਸ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ 2014 ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ-ਪੱਖੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੋਨਬਾਸ ਜੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੋਰਚਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਡੋਨੇਤਸਕ ਅਤੇ ਲੁਹਾਂਸਕ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮੇਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਨਾਟੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਟੋ ਦਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਰੂਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਨਾਟੋ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਰੂਸ ਨੇ 2022 ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।

ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ
ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ 10 ਅਤੇ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਦਿਨ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਜੇਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਲੱਭਣਾ, ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਖੇਤਰੀ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ 1500 ਦੇ ਬਦਲੇ 1500 ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਇਸ ਮੰਗ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਕਸਦ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀ ਜੰਗ ਦੇ ਹੱਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਮੁੱਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਊਰਜਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਊਰਜਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਊਰਜਾ ਸਬੰਧੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ।
ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਜੇਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਨੇ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਊਰਜਾ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਠੋਸ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਪੁਤਿਨ ਖ਼ੁਦ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਕੋਸਤਿਅੰਤਿਨਿਵਕਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਡੋਨੇਤਸਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੋਸਤਿਅੰਤਿਨਿਵਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਰੋਕਣ ਦੇ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸੱਤ ਤੋਂ ਅੱਠ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਲੜਾਈ ਰੋਕੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰੂਸ ਨੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਸ਼ਾਮਲ
ਇਸ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸਿੱਧੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਯੂਰਪੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਬਰਤਾਨੀਆ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤ ਜੇਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਦੇ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਪਰ ਰਸਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਔਖਾ
ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਤਭੇਦ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। ਰੂਸ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡੋਨਬਾਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਾਟੋ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਇਸੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਗੁੰਝਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗਬੰਦੀ, ਖੇਤਰੀ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਸਿਆਸੀ, ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *