ਡਾ. ਪਰਸ਼ੋਤਮ ਸਿੰਘ ਤਿਆਗੀ
ਫੋਨ:+91-9855446519
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ `ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਜਸ਼ਨ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁੱਦਿਆਂ `ਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁੱਦਿਆਂ `ਤੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਿਵਸ (ਡਬਲਯੂ.ਐਫ.ਐਚ.) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੀਲ ਪੈਣਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਿਵਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘੱਟ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 17 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਰਲਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਮਿਤੀ 17 ਅਪਰੈਲ ਵਰਲਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਫ੍ਰੈਂਕ ਸ਼ਨੈਬਲ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਅ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਲਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਿਵਸ 2026 ਦਾ ਥੀਮ ‘ਨਿਦਾਨ: ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ’ ਹੈ। ਡਬਲਯੂ.ਐਫ.ਐਚ. ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਦਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨਿਦਾਨ ਦੇ, ਉਹ ਇਲਾਜ, ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਕੇ ਕਈ ਸਾਲ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥੀਮ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣਨ, ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਦਾਨ ਦੇਖਭਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ‘ਲਾਈਟ ਇਟ ਅੱਪ ਰੈੱਡ’ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ `ਤੇ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ‘ਸ਼ਾਹੀ ਬਿਮਾਰੀ’ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ `ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਣਨ 1803 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੋਨਰਾਡ ਓਟੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ‘ਬਲੀਡਰ’ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ 1828 ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨਾਮ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਹੈਮਾ’ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਖੂਨ’) ਅਤੇ ਫਿਲੀਆ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ’) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ- ‘ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ।’
1800 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ‘ਸ਼ਾਹੀ ਬਿਮਾਰੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਖੁਦ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਹਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਜੀਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨੀ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ, ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਲੱਛਣਾਂ, ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਆਮ ਤੌਰ `ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੂਨ ਜੰਮਣ (ਕਲੌਟਿੰਗ) ਦੇ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਜੰਮਣਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ `ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋੜਾਂ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ: ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਵੱਡੇ ਜ਼ਖਮ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ/ਸੋਜ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਡੇ, ਕੂਹਣੀਆਂ, ਗਿੱਟਿਆਂ), ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਟ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਹਲਕੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ `ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਹਨ: 1. ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ‘ਏ’ (ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ-8 ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਮ ਹੈ); 2. ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ‘ਬੀ’ (ਕਲੋਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ-9 ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਾਮ ਸਟੀਫਨ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੇ ਨਾਮ `ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 1952 ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ) ਅਤੇ; 3. ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ‘ਸੀ’ (ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ-10 ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਰੂਪ ਹੈ)। 4. ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਕਵਾਇਰਡ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਟੋਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰਸ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਕ (ਫੈਕਟਰ), ਡੀ.ਐਨ.ਏ. `ਤੇ ਸਥਿਤ ਜੀਨਾਂ, (ਘੲਨੲਸ, ਘੲਨੲ ਾਂ8 ਾੋਰ ਾਅਚਟੋਰ ੜੀੀੀ ਅਨਦ ਾਂ9 ਾੋਰ ਾਅਚਟੋਰ ੀਯ) ਦੁਆਰਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜਾਂ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਥ੍ਰੋਮਬਿਨ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ (ਕਲੌਟਿੰਗ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸੱਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ `ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖੂਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਇੱਕ ਐਕਸ-ਲਿੰਕਡ (ਯ-ਲਨਿਕੲਦ) ਰੀਸੈਸਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ 46 ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 44 ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਨੂੰ ਆਟੋਸੋਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2 ਸੈਕਸ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸੈਕਸ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ (ਯਯ) ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ੈ ਯਾਨੀ (ਯੈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਨ ਜੋ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਯ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ `ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਦੇ ਜੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਇਸ `ਤੇ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਦੇ ਜੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਖੂਨ ਜੰਮ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀਮੋਫਿਲਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਜੇ ਯ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ `ਤੇ ਜੀਨ ਇਸਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਖੁਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵਾਹਕਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਯ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ `ਤੇ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 1.1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ 418,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਕਲੈਕਟਿਵ ਆਫ਼ ਨੌਰਥ (੍ਹ੍ਹਛਂ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ `ਤੇ ਹੈ- ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1,36,000 ਕੇਸ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੀ ਉੱਚ ਦਰ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਘੱਟ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੀਮਤ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਇਲਾਜ ਲਾਗਤਾਂ ਰੋਕਥਾਮਯੋਗ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਢੁਕਵੀਂ ਦੇਖਭਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਹਾਇਤਾ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: (1) ਜੇ ਮਾਮੂਲੀ ਕੱਟ ਜਾਂ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। (2) ਜੇ ਬਿਨਾ ਸੱਟ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (3) ਜੇ ਅਸਧਾਰਨ ਥਾਵਾਂ `ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਸੱਟਾਂ ਅਕਸਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। (4) ਜੇ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਲਿਨਿਕਲ ਮੁਲੰਕਣ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਆਮ ਤੌਰ `ਤੇ ਖਾਸ ਜਾਂਚਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗਾ। ਮੁੱਖ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
(1) ਸੰਪੂਰਨ ਬਲੱਡ ਸੈੱਲ ਕਾਊਂਟ (ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਟੈਸਟ) – ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(2) ਏ.ਪੀ.ਟੀ.ਟੀ. – ਇਹ ਟੈਸਟ ਮਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ (ਕਲੌਟਿੰਗ) ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
(3) ਪ੍ਰੋਥਰੋਮਬਿਨ ਸਮਾਂ (ਪੀ.ਟੀ.) – ਪੀ.ਟੀ. ਬਾਹਰੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਜੰਮਣ (ਕਲੌਟਿੰਗ )ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ।
(4) ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਅਸੈਸ – ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੈਕਟਰ-8 ਜਾਂ ਫੈਕਟਰ-9 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ, ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
(5) ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ – ਡੀ.ਐਨ.ਏ. ਟੈਸਟਿੰਗ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਖਾਸ ਜੀਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ (ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰਸ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ, ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਕਲੌਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਲਾਜ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੀਨ ਥੈਰੇਪੀ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਭਰਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਕਾਪੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੁਆਚੇ ਜੰਮਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ `ਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਜ ਨਵਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ, ਕੂਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕਸਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
*ਜੇਕਰ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਜਾਂ ਸੱਟ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਹਰ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ ਜਾਨਲੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
*ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਅੱਜ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਆਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
*ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਆਮ ਤੌਰ `ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
*ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕੋਈ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਰੋਕਥਾਮ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਗਏ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਿਵਸ 2026 ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ `ਤੇ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਸੰਬੰਧੀ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਵੇਰਵਾ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ `ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ।