ਰੁਮਾਲੀ ਰੋਟੀ – ਇੱਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਕਲਾ

ਡਾ. ਪੀ.ਐਸ. ਤਿਆਗੀ ਫੋਨ: +91-9855446519 ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ, ਮੁਗਲਈ ਸੁਆਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੁਆਦੀ ਮੁਗਲਈ ਪਕਵਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਆਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਰੁਮਾਲੀ ਰੋਟੀ।

Continue Reading

ਗਲੋਬਲ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ

‘ਮਿੱਥਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ` ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹਥਲੀ ਲੇਖ-ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ `ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ? ਮਿੱਥਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ? ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਮਿੱਥਾਂ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ […]

Continue Reading

ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ਼ ਵੱਧ ਸਕਦੈ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਦਯਾਨਿਧੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ `ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ `ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ […]

Continue Reading

ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕਥਿਤ ਲੁੱਟ: ‘ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ’ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਵਾਲ

ਸੁਭਾਸ਼ ਗਾਤਾੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹਿੰਦੂਤਵ ਪਰਿਵਾਰ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕਥਿਤ ਲੁੱਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੈਤਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ […]

Continue Reading

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਨੇ ‘ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ’

ਪੋ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਿੱਕੇ ਘੁੰਮਣ ਫੋਨ:+91-97816-46008 ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਆਰਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ‘ਸਭੇ ਸਾਝੀਵਾਲ ਸਦਾਇਨਿ’ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮਨ-ਮਸਤਕ ’ਚ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਅਤੇ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨ, ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੇ ਵੰਡ ਛਕਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦੀ ਬਾਕਮਾਲ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਜਾਂ ਜ਼ਾਤ ਆਧਾਰਿਤ […]

Continue Reading

ਸਤਲੁੱਜ ਤੋਂ ਜਮਨਾ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਗਠਨ : ਕਾਂਡ ਪਹਿਲਾ

ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਪਾਠਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਣਛੋਹ ਅਤੇ ਅਣਗੌਲੀ ਰਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪੁਸਤਕ ‘ਰਾਜੇ ਭੂਰਿਆਂ ਵਾਲੇ’ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਣ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਹਕੂਮਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਕੰਡੇ ਵਰਤੇ! […]

Continue Reading

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ

‘ਮਿੱਥਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ’ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹਥਲੀ ਲੇਖ-ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ‘ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ? ਮਿੱਥਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ? ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਮਿੱਥਾਂ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ […]

Continue Reading

ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਝੁਲਸ ਰਹੀ ਹੀਟ ਵੇਵ

*ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ *ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹਨ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਬਿਊਰੋ ਸੋਹਣੇ, ਸੁਨੱਖੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਸੇਕ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਜਿਹੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ; ਪਰ ਇਸ […]

Continue Reading

ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ: ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਲਾਭ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ

ਵਰਿੰਦਰ ਜੋਸ਼ੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ‘ਪਰਜੀਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ’ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕੋਈ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਤੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਥੋਂ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ […]

Continue Reading

ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਆਪਣਾ ਰੱਬ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਿੱਥੇ ਬਚੀ ਹੈ?

ਚਾਰੂ ਸਿੰਘ* ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਤਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, “ਜਾਕੇ ਪ੍ਰਿਯ ਨ ਰਾਮ-ਬੈਦੇਹੀ, ਤਜੀਏ ਤਾਹਿ ਕੋਟਿ ਬੈਰੀ ਸਮ…।” ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ।

Continue Reading